در تشیع، اسلام بر دو اساس استوار است طبق سفارش شخص پیغمبر، که: "ترکت فیکم الثقلین: کتاب الله و عترتی" ، قرآن و عترت. تشیع علوی چنان که می بینیم عترت را از خود "سنت" گرفته است، اصل "عترت" نه "در برابر" سنت است و نه در "برابر" قرآن، بلکه در "کنار" این دو، نیز نیست، بلکه "راه" منطقی و مستقیم و مطمئن قرآن و سنت است.
خانه ای است که در آن "پیام" و "پیامبر" هر دو حضور دارند و درش بر روی مردم جستجوگر نیازمند حقیقت پرست گشوده است. خانه راستی و عصمت سردری متواضع با درونی پرعظمت و ساده اما سرشار زیبایی، تنها خانه ای در تاریخ که در آن "فریب" نیست."عترت" ملاک شناخت روح اساسی اسلام، چهره حقیقی پیغمبر و معنی و جهت قرآن است. رسالت "عترت" تنها این است...
م.آثار 9 -207
معلم شهید دکتر علی شریعتی

قسم به عصمت شکوفه
قسم به لطافت شبنم
قسم به ترنم باران
ای خدای من
گوشت با من هست آیا؟
ای تکیه گاه من
تنهایم مگذار
در این ظلمتکده سرد
در این دهکده ویران
در این کلبه احزان
ای نور پرفروغ
با من باش
ای شبان من
در برابر شیاطین
یاریم  ده
ای وجود نورانی
تجلی کن تا برافتد
پرده های تاریکی
قسم به صداقت احساس
قسم به حقیقت عشق
قسم به تقدس قدیس
ای معبود، مرا دریاب
غریق در سیاهی
انیس با تنهایی
بری از پاکی
با کوله باری از شرم
با ره توشه ای از پشیمانی
ندایت می دهم، صدایت میزنم
گوشت با من هست آیا؟
ای بی نیاز پر شکوه
منم آن نیازمند در حضیض
ای دانای قدرتمند
منم آن جاهل ضعیف
ای بخشنده عزیز
منم آن مستحق ذلیل
قسم به بی گناهی ژاندارک
قسم به خون حلاج
قسم به پاکی مریم
ای شبان من
تنهایم مگذار
آرامم کن، به سان داوود
نوازشم کن، به سان یوسف
هدایتم کن، به سان خلیل
با من سخن بگو، به سان کلیم
دوستم بدار، به سان مسیح
و عاشقم باش، به سان محمد

ای ابراهیم! خداوند از ذبح اسماعیل درگذشته است، این گوسفند را فرستاده است تا به جای او ذبح
کنی، تو فرمان را انجام دادی! الله اکبر!
یعنی که قربانی انسان برای خدا، که در گذشته یک سنت رایج دینی بود و یک عبادت، ممنوع!
در "ملت ابراهیم" ، قربانی گوسفند، به جای قربانی انسان! و از این معنادار تر،
یعنی که خدای ابراهیم، همچون خدایان دیگر، تشنه نیست، تشنه خون. این بندگان خدای اند که گرسنه
اند، گرسنه گوشت!
و از این معنی دار تر،
خدا، از آغاز، نمی خواست که اسماعیل ذبح شود،
می خواست که ابراهیم ذبح کننده اسماعیل شود،
و شد، چه دلیر!
دیگر قتل اسماعیل، بیهوده است!
در اینجا سخن از" نیاز خدا" نیست،
همه جا سخن از "نیاز انسان" است،
و اینچنین است "حکمت" خداوند حکیم و مهربان و "دوست دار انسان"،
که ابراهیم را، تا قله بلند " قربانب کردن اسماعیلش" بالا می برد،
بی آنکه اسماعیل را قربانی کند!
و اسماعیل را به مقام بلند " ذبیح عظیم خداوند" ارتقا می دهد،
بی آنکه بر وی گزندی رسد!
که داستان این دین، داستان شکنجه و خودآزاری انسان و خون و عطش خدایان نیست،
داستان " کمال انسان" است، آزادی از بند غریزه است، رهائی از حصار تنگ خودخواهی است،
و صعود روح و معراج عشق و اقتدار معجزه آسای اراده بشریست و نجات از هر بندی و پیوندی
که تو را، بنام یک " انسان مسئول در برابر حقیقت" اسیر میکند و عاجز،
و بالاخره، نیل به قله رفیع " شهادت " ،
اسماعیل وار،
و بالاتر از شهادت، آنچه در قاموس بشر، هنوز نامی ندارد،
ابراهیم وار!
و پایان این داستان؟ ذبح گوسفندی،
و آنچه در این عظیم ترین تراژدی انسانی، خدا برای خود می طلبید؟
کشتن گوسفندی برای چند گرسنه ای!
م.آثار 6 ص 169
معلم شهید دکتر علی شریعتی

مقصود از خود سازی این نیست که همچون "مرتاضان" و"رهبانان" و "عابدان مذهبی" مجرد از دیگران ، مجرد از زمان و مجرد ازهمه ی رابطه ها ئیکه میان خود و جامعه هم "هست" و هم " باید باشد " خویش را بر اساس ارزش ها ی خیالی، ذهنی، موروثی، فرقه ای قومی ویا ایده های ویژه ای که در اخلاق روحانی وصوفیانه هست بارآوریم ویا همچون مارکسیستها خودسازی را تنها وسیله ای برای آمادگی شرکتمان در یک حرکت سیاسی زمان تلقی کنیم، بلکه در عین حال خود سازی عبارت است از:" خویش را انقلابی به بار آوردن،به عنوان یک اصل ویک اصالت ویک هدف، یعنی به جوهر وجودی خود "تکامل بخشیدن".
خودسازی یعنی رشد هماهنگ سه بعد( آزادی، برابری، عرفان) در خویش، یعنی در همان حال که خویش را مزدکی احساس میکنیم،در درون خویش عظمت بودایی را برپا سازیم و در همان حال آزادی انسانی را تا آنجا حرمت نهیم که مخالف را و حتی دشمن فکری خویش رابه خاطر تقدس آزادی تحمل کنیم. این سه بعد را باید مداوم و همزمان با: عبادت،کار،مبارزه اجتماعی، تبلور بخشید و تقویت کرد.
م.آثار2 ص 131، 148، 151
معلم شهید دکتر علی شریعتی

یاد و یادآوری روح و جوهر الهی فطرت و چشم گشودن در اعماق گنجینه ذاتی و ماورایی و خلافت اللهی انسان که "روح خدا" و "آموزش های خاص خدا" و " امانت ویژه خدا" در آن است و در زندگی طبیعت، که با جانوران همخانه است، فراموش میکند!
این کلمه ذکر یک معنی ایدئولوژیک دارد. خداوند، هدف همه انبیا را "ذکر" میخواند و قرآن را نیز، " ذکر" معرفی میکند. ذکر به معنی یادآوری است. یعنی پیامبران الهی، چیز اضافی تازه ای برای انسان نمی آورند، یعنی دین، آورده پیامبران برای بشر نیست، بلکه "مبعوث" میشوند تا همه ارزش های خدایی را که در درون انسان به ودیعت گذاشته شده است( اما به خاطر زندگی روزمره "فراموش" گشته) با " ذکر" از نو، یادآوری کنند- یادآوری کنند که " تو کیستی!" چه، همه انحراف ها به خاطر این است که انسان، خود را فراموش کرده، نمیشناسد و نمیداند که "کیست".
زیرا آنچنان که علی بزرگ- که هم انسان را و هم مذهب را بهتر از هر انسان و هر مومنی، میشناسد- درباره انسان گفته است: " درد تو در درون توست و  نمی بینی، و دوای تو در درون توست و نمی فهمی.
م.آثار 7 ص 201
معلم شهید دکتر علی شریعتی

تقدیم به همه سربداران  راه حقیقت و فضیلت
و تقدیم به دوشیزه اورلئان، ژاندارک

در میان قیل وقال، در میان همهمه، کورسوی صدایی می آیدم به گوش
ای نابخردان، آدمکان صورتک به دست، لحظه ای خموش
ای جنود تاریکی، مسلط بر زمین و زمان، لحظه ای امان
آری آری میشنوم و مینگرم از دور، چه هراس انگیز، دهشتناک
ددان، عدالت را به مسلخ ظلمت میبرند، مصلوب
دژخیمان، صداقت را به قربانگاه میبرند، مسلول
زورمندان و زرمندان و مزوران، انسان را به پرتگاه هول انگیز حیوان میکشانند، مغلول
نزدیکتر میروم، نه نه باور نمیکنم، خویشاوندم، خواهرم ژاندارک
دین فروشان بی دین، مومنان بی ایمان
مومنی را به جرم بی ایمانی به زنجیر کشیده اند
و هیمه هایی از جهل، تعصب، آز و شهوت مهیا کرده اند
رهایش کنید، فریاد میزنم، پرخاش میکنم
اما راه به سویی نمیبرم، مستاصلم
ابلیس با تلبیس غاصب ملکوت زمین
ناظر و صبور خدا، حاکم ملکوت آسمان و زمین
آتش شعله میکشد، من نعره میزنم
ابلیس خنده میکند، مسیح سکوت میکند
آتش شعله میکشد، من زانو میزنم
مریم گریه میکند، خدا نگاه میکند
ژاندارک صدا میزند:
"عیسی مقدس ، عیسی مقدس ، عیسی مقدس"
ژاندارک میرود، من میمانم،با ابلیس، ستم، تاریکی، مغبون
اما، باور دارم و میدانم
مسیح می آید، من با اویم، با خدا، عدل، نور، مسرور
آری آری ایمان دارم، به غروب خورشید ظلمت
به طلوع خورشید انسانیت، به غیب
به پایان این فصل سرد...
پس نوشت:  شاید مطرح کردن مفاهیمی مثل " عدالت و ظلمت و پاکی و تقوا و کلا گزاره های ارزشی" نوعی کلیشه گرایی و کلی گویی و شعار گونه و آرمانگرایی  محسوب بشن ولی برام مهم نیست که چه برچسبی به عقاید و افکارم میخوره، این مهمه که تشخیص دادم که نیاز امروز انسان امروز، همین رجوع به مفاهیم اخلاقی هست که الان متاسفانه بشر جدید از بابت کمرنگ شدن اونها خیلی رنج میبره، و یکی دیگه هم "منجی گرایی" منطقی و عقلانی که مورد هجمه و حمله خیل عظیمی از دین ناباوران هست در این مورد هم سعی دارم زیاد کار بکنم. در پایان از همه دوستان بابت تشویق ها و دلگرمی ها تشکر میکنم.

این سه بت، سه بت مستقل اند، هرکدام نامی دارند و عنوان و پایگاهی، اما هر سه همدست اند و هر سه در یک خط سیراند، هر سه بر سر راه انسان مسئول اند و انسان در راه. مهمتر از همه،هر سه، در عین حال که سه وجود مستقل اند، مظهر یک وجوداند: ابلیس! یک "وجود" است و در عین حال، "سه تا" ، سه " وجود"اند و در عین حال "یکی" ! عجبا، که این، تعریف علمی و رایج "تثلیث" است، سه خدایی! در یهود سه اقنوم، در مسیحیت اب و ابن و روح القدس! در یونان، سه چهره در یک سر! در هند، ویشنو نیز یک چهره در یک سر، در هندو، منو در سه ذات، سر و دست و سینه و در ایران باستان،اهورامزدا در سه آتش، آذر گشنسب، استخر و برزین مهر و در جای دیگر، واسطه خدا، سایه خدا، آیه خدا.
من چنین حدس میزنم که تثلیث انعکاس ذهنی این تثلیث عینی است. " خدا یکی است، یک ذات و یک اصل و یک قدرت و یک کانون است، اما در سه چهره مختلف"، عکس تثلیث طبقاتی است، طبقه حاکم یکی است، یک ذات، یک اصل و یک قدرت و یک کانون است اما در سه چهره مختلف، زر و زور و مذهب.
طبقه حاکم در طول تاریخ از صورت "نیروی واحدی" که فقط مالک بود و ارباب، و پول و زور داشت( در اثر تکامل مردم و علم، تکامل بیان، فریب، نفاق، حقه، تکنیک،نکامل دین، انحطاط و تخدیر) سه بعدی شد و نیروی حاکمی که ارباب بود و شلاقی در دست داشت و دیگر هیچ، تکامل پیدا کرد و در سه چهره مردم را در زیر گرفت. چهره ای مظهر قدرت اقتصادی شد و چهره ای بصورت مظهر قدرت سیاسی درآمد و چهره ای بصورت مظهر قدرت دینی.
پیش از این آنکه شلاق میزد، کار چاپیدن و تربیت کردن را نیز بعهده داشت و برده های نانجیب و وحشی و نامتمدن را نجیب و رام و متمدن میکرد! و سه کار را یکجا انجام میداد. کم کم با تکامل همه چیز، طبقه واحد بصورت "طبقه سه گانه واحد" درآمد. و بعد خدای شرک، که در آن بالا توجیه کننده نظام دو بعدی و نظام دو طبقه ای بود بصورت تثلیث تجلی پیدا کرد و سه چهره ای شد.
معلم شهید دکتر علی شریعتی
م.آثار4-ص 381 و16 ص 223

پس از سکوتی طولانی نخستین سروده ام را تقدیم میکنم به تمام دختران حوا،و همچنین به مریم مادر مسیح، برگزیده خدا.
ای مریم مقدس، تو را میخوانم
ای پاک تر از پاکی
ای حامل کلمه الهی
ای همسر پدر، ای مادر پسر
ای مونس روح خدا، ای همدم زکریا
 تو را میخوانم.
از دوزخ زمین با محنت تمکین
از ماوای فریب با حرمانی عظیم
از برزخ تردید با سقوطی قریب
از زندانی وسیع با آزادیی غریب
از جنت جهالت با غفلتی عمیق
از آفت بلاهت با معصیت عجین
تو را میخوانم.
ای باکره مقدس،
ای مظهر عشق ، ای تجلی تقوا
ای اله ی عفاف و حیا
ای رب النوع عبادت و صداقت
تو را میخوانم.
عاصی، از خداوندان زمین و زمان
تسلیم، به خدای زمان و زمین
زخمی، از تیغ تیز نادانی
امیدوار، به پایان این شب ظلمانی
رنجور، از این حجاب های نفسانی
منتظر، به آمدن آن کلمه رحمانی
تو را میخوانم ای قدیس روحانی
دریاب این انسان حیوانی

پس نوشت: در ابتدا باید بگم که محتوا کمی متاثر از ترمینولوژی مسیحی است و امیدوارم از این بابت برای دوستان شائبه ای پیش نیاید. مدتی است که لئون عزیز به علت مشغله های فراوان مجال حضور و قلم فرسایی ندارد و از این بابت من هم کمی دلگیر هستم ولی با عنایت خداوند در آستانه سومین سال فعالیت "مذهب عشق" قصد دارم که تا انتشار کامل افکار و اندیشه های توحیدی معلم کبیر انقلاب به کار خود ادامه دهم و از همه دوستانی که در این مدت حامی و مشوق من بوده اند نهایت امتنان و کمال تشکر را دارم.

تعریف علمی و رایج تثلیث، سه خدایی است. تثلیث یعنی سه طاغوت غاسق، نافث، حاسد. در شرک تثلیث، قابیل "جلاد" است که در سه چهره پدیدار میشود و بر مردم (فرزندان هابیل "شهید") حکومت میراند. قابیل یکی است و فرعون و بلعم باعورا و قارون سه جلوه این یک، نه سه "تن"، سه "چهره". و عجبا که همه تثلیث های تاریخ اینچنین است.
تثلیث، این مثلث شومی که همه پیامبران و عدالتخواهان و شهیدان بشریت در آن مدفونند،طلسم شومی که همچون یوغ اسارت، بر گردن خلق افتاده است و بندگان خدای جهان را به بند بندگی "خداوندان جامعه" آورده است. طلسمی سه بر! سه شریک یک "شرکت" : اولی سر خلق را به بند آورده و دومی، جیبش را خالی کرده است و سومی( شریک هر دو)، در سیمای روحانی و به زبانی آسمانی، در گوشش زمزمه کرده است که: صبر کن برادر دینی ام، دنیا را به اهلش واگذار،گرسنگیت را سرمایه بخشش گناهانت کن... و این سه همدست و هم داستان یکدیگر،قابیل در سه نقاب، سه خدای همیشگی تثلیث، در جامه کفر یا اسلام، شرک یا توحید، حاکم بر "سرشت" و "سرنوشت" خلق همیشه و همه جا (به نام دین) بر پهنه زمین در طول زمان، این سه طاغوت، سه چهره قابیل اند.
م. آثار 6- ص 8-205-202
معلم شهید دکتر علی شریعتی

عبارتست از: "مسیحیت اسلامیزه" ، یعنی مسیحیتی که در اثر آشنایی با بینش اسلامی، تفکر و تلقی جهانی و جهانبینی اسلامی را گرفته ولی مسیحی مانده است، مانند اینکه امروز بسیار کسان هستند که مسلمانند و به اروپا میروند و در آنجا تحصیلات جدید میکنند و بینش اروپایی و بینش علمی جدید میگیرند، اما در عین حال مذهبشان را حفظ میکنند ولی با تلقی مدرن اروپایی مذهبشان را تحلیل میکنند. در اروپا مذهب کاتولیک در اثر آشنایی با جامعه اسلامی اسلامیزه شد. یعنی با بیداریهایی که جامعه اسلامی به این گروه روشنفکر میدهد، این گروه روشنفکر پروتست و اعتراض میکند علیه نظام منحط مذهبی حاکم بر خودشان. وقتی کاتولیک جهانگرایی را از اسلام میگیرد، پروتستانتیسم میشود. و به پروتستانتیسم به قول ماکس وبر عامل رشد و تحول جامعه اروپا بوده و عاملی جهت تغییر جهانبینی و تغییر مذهب بوده است.
در جنگهای صلیبی، اسلامیزه شدن مسیحیت، پروتستانتیسم را بوجود می آورد. و بعد کاتولیک تبدیل میشود به یک مذهب پروتست کننده، اعتراض کننده، انتقاد کننده، این جهانی، متکی به زندگی مادی و این جهانی. مسیحیتی که در هزار سال قرون وسطی موجب رکود بوده، بعد تبدیل میشود به عامل تحرک و سازندگی و حرکت اروپایی، وبرخلاف آنچه که به ما گفته اند دورکردن و نفی مذهب در رنسانس نبوده که تمدن جدید را بوجود آورده، بلکه علتش تبدیل مذهب منحط و انفعالی و زاهدانه به مذهب معترض و انتقادی و کوشنده و متکی به زندگی این جهانی بوده است. یعنی این پروتستانتیسم بوده که تمدن جدید را بوجود آورده. ماتریالیسم، ضد مذهب بودن، در رنسانس وجود نداشته، زیرا که رهبران و بزرگان رنسانس همه مذهبی بودند.
م.آثار 20، ص 322
معلم شهید دکتر علی شریعتی